Onder vlees verstaan we het eetbare deel van een landbouwhuisdier of wild. We onderscheiden bewerkt en onbewerkt vlees. Onder bewerkt vlees valt het vlees dat voorafgaand aan de verkoop is bewerkt om de smaak of houdbaarheid te beïnvloeden. Onbewerkt vlees is vlees waaraan voorafgaand aan de verkoop geen verdere toevoegingen of bewerkingen zijn gedaan.
Klimaat- en gezondheidseffecten
Vlees is rijk aan de vitamines A, B1, B6 en B12 en het mineraal zink. Daarnaast levert het vitamine B2 en de mineralen ijzer, fosfor en seleen. Echter, vlees heeft veel invloed op het klimaat in vergelijking met andere producten. De toenemende vraag naar vlees leidt tot ontbossing, meer land- en watergebruik en het verdwijnen van regenwoud.
Vegetarisch eten
Het is daarom goed om een paar keer week vegetarisch te eten met vleesvervangers zoals ei, ongezouten noten, vegetarische burgers, peulvruchten of tofu. Deze producten bevatten dezelfde voedingsstoffen als vlees, maar de productie heeft minder invloed op het klimaat.
Volwaardige vleesvervanger
Er is steeds meer vraag naar vleesvervangers in de vorm van ‘vegetarisch vlees’. Fabrikanten spelen daar goed op in door het aanbod flink uit te breiden. Wanneer kun je spreken van een volwaardige vleesvervanger? In een goede vegetarische keuze zit:
- Eiwit (meer dan 20% van de totale hoeveelheid calorieën)
- IJzer (meer dan 0,8 milligram per 100 gram)
- Vitamine B1 (meer dan 0,06 milligram per 100 gram), en/of
- Vitamine B12 (0,24 microgram per 100 gram)
Voorbeeld – AH vegetarische basisburger
| Soort | Per 100 gram (1 stuk) | |
| Energie | 735 kJ (175 kcal) | |
| Vet | 4 gram | |
| – waarvan verzadigd | 0,4 gram | |
| Koolhydraten | 15 gram | |
| – waarvan suikers | 3 gram | |
| Voedingsvezel | 3,5 gram | |
| Eiwitten | 18 gram | |
| Zout | 1,5 gram | |
| Vit B12 | 0,38 microgram | |
| IJzer | 2,1 milligram |
Eiwit
Er zit 18 gram eiwit in 1 burger: 1 gram eiwit levert 4 calorieën, dus 18 x 4 = 72 calorieën
De totale hoeveelheid calorieën per 1 burger (100 gram) = 175 calorieën
De rekensom is: (72 / 175) x 100% = 41%
Dit betekent dat deze burger 41% eiwit bevat van de totale hoeveelheid calorieën. Een goede vleesvervanger bevat meer dan 20% van de totale hoeveelheid calorieën, dat is bij deze burger dus goed!
IJzer
Deze burger bevat 2,1 milligram per 100 gram. Het criterium is meer dan 0,8 milligram per 100 gram, dat is bij deze burger dus ook goed!
Vitamine B1
Deze burger bevat geen vitamine B1, maar wel vitamine B12. Daarom kijken we naar de hoeveelheid vitamine B12.
Vitamine B12
Deze burger bevat 0,38 microgram vitamine B12 per 100 gram. Het criterium is meer dan 0,24 microgram per 100 gram, dat is bij deze burger dus ook goed!
Kortom: deze AH vegetarische basisburger is een prima vleesvervanger.
Keurmerken
Behalve invloed op het klimaat, heeft het eten van vlees ook invloed op de dieren die ervoor worden geslacht. Wanneer je rekening wilt houden met het welzijn van het dier dat je eet, dan kun je letten op keurmerken. Hieronder zie je hoe dat zit!
- Bij scharrelproducten hebben de dieren meer ruimte gehad dan gangbaar is.
- Ook het Graskeurmerk, France Limousin, Label Rouge en het Milieukeur wijzen op diervriendelijkere producten.
- Biologisch onderscheidt zich door veel aandacht voor dierenwelzijn. Producten zijn te herkennen aan het EKO-keurmerk, het Demeter-keurmerk en het Europese biologische keurmerk.
- De Dierenbescherming heeft een sterrensysteem, onder de naam Beter Leven ontwikkeld (1, 2 of 3 sterren) om op producten aan te geven in hoeverre ze diervriendelijk zijn.